ග්රීක පෞර රාජ්යයේ නගර ශාලාවට රැස් වූ පුරවැසියෝ පොදු
කාරණා පිළිබඳව තීරණ ගත්හ. මෙම පාලන ක්රියාදාමය ප්රජාතන්ත්රවාදය යනුවෙන් නම් එක්
අවධියක දී හඳුනා ගනු ලැබ තිබුණි.එකල පැවති ආකාරයේ පාලනයක් අද (එනම් විසි එක්වන
සියවසේ දෙවන දශකයේ) පවතින්නේ නම් අපි එය ප්රජාතන්ත්රවාදය යනුවෙන් හඳුන්වමු ද?
පැහැදිලිවම අපි එසේ නොකරමු. මන්ද, ග්රීක පෞර රාජ්යයේ පාලන කටයුතු පිළිබඳ තීරණ
ගැනීම සඳහා සහභාගි වූයේ එනම්, පුරවැසියන් ලෙස සලකන ලද්දේ ජනගහණයෙන් සියයට විස්සක්
පමණ වූ පිරිසක් නිසාය. ස්ත්රීන්, වහලුන්, ආගන්තුකයන් සහ ඇතැම් වැඩ කරන පන්තිවල
ජනයාට පාලන කටයුතුවලට සහභාගි වීමේ අවස්ථාව අහිමි කරනු ලැබ තිබුණි.
පෞර රාජ්යයේ සිට නොයෙකුත් වෙනස්කම්වලට බඳුන් වෙමින්
පැමිණි ප්රජාතන්ත්රවාදයට විවිධ කාලවල දී විවිධ අර්ථ ගැන්වීම් ලබා දී ඇත. දහ හත්වන
සියවසේ දී බ්රිතාන්යයේ පැවති රාජාණ්ඩු ක්රමයට එරෙහිව මහජන නියෝජිතයන් මගින්
සිදු කෙරෙන පාලනය, එනම් නියෝජිත ප්රජාතන්ත්රවාදය ඉස්මතු වුණි.
ප්රජාතන්ත්රවාදය පිළිබඳ අපගේ සාකච්ඡාව ඉදිරියට ගෙන යාම
සඳහා එයට යම් අර්ථ ගැන්වීමක් කළ යුතු වෙයි. මෙහි දී අපි මහාචාර්ය උල්ල
ටෝන්ක්විස්ට්ගේ අර්ථ ගැන්වීම යොදා ගනිමු. ඔහු ප්රජාතන්ත්රවාදය සංකල්පගත කර
ඇත්තේ:“පොදු කටයුතු සම්බන්ධයෙන්, දේශපාලන සමානත්වය මත පදනම්ව
සිදු කෙරෙන්නා වූ මහජන පාලනයයි” යනුවෙනි. ඔහු
සහභාගිත්වය සහ නියෝජනය (වෙනත් කරුණු අතර) ප්රජාතන්ත්රවාදයේ ලක්ෂණ ලෙස හඳුනා ගෙන
ඇත. මෙම අර්ථ ගැන්වීම අනුව ප්රජාතන්ත්රවාදයේ කේන්ද්රීය අක්ෂය වනුයේ මහජන
පාලනයයි. මෙහි එක් වැදගත් ඇඟවීමක් ඇත. එනම්, යහපත් ප්රජාතන්ත්රවාදී පාලනයක් සඳහා
මහජනතාව දේශපාලන ක්ෂේත්රයට ගොනු කළ යුතු බවය. මෙහි දී දේශපාලනය යන්න පුළුල්
අර්ථයෙන් යෙදෙයි. මැතිවරණ කටයුතුවල නිරත වීම පමණක් නොව ඡන්දය පාවිච්චි කිරීම සහ
පොදු කටයුතු පිළිබඳව තම මතය පළ කිරිම පවා දේශපාලන ක්රියාවන්ය. ශ්රී ලංකාවේ මැතිවරණ
කොමිෂන් සභාව නිරතුරු භාවිත කරන “ඡන්දය ඔබේ අයිතියයි” යන පාඨයට සුවිශේෂී අරුතක් ඇත්තේ එබැවිනි.
යහපත් ප්රජාතන්ත්රවාදී පාලනයක් සඳහා සහභාගිත්වය සහ
නියෝජනය අතිශයින් වැදගත් වෙයි. ඒ සඳහා, සර්වජනඡන්ද බලය, නියමිත කාලයක දී පැවැත්විය
යුතු නිදහස් සහ සාධාරණ මැතිවරණ, බහු පක්ෂ ක්රමයක පැවැත්ම සහ සංවිධානය වීමේ නිදහස
ආදිය වැදගත් වෙයි. පොදු කටයුතු සම්බන්ධයෙන් මහජන පාලනයක් පැවතීමට ඒවා ඉවහල් වන
බැවිනි.
මැතිවරණයක දී දේශපාලන පක්ෂ සහ කණ්ඩායම් ඉදිරි වසර
කිහිපයක් සඳහා රටේ හෝ යම් ප්රදේශයක පාලන බලය ලබා ගැනීමේ අපේක්ෂාවෙන් තරග වදී. තම
පාලනයට පදනම් වන්නා වූ ප්රතිපත්ති ප්රකාශයට පත් වේ. නියෝජිතයන් වශයෙන් කටයුතු
කිරීමට අපේක්ෂා කරන තැනැත්තෝ මැතිවරණයට ඉදිරිපත් වෙති. ඡන්දදායකයෝ ප්රකාශයට පත්ව
ඇති ප්රතිපත්ති මෙන්ම අපේක්ෂකයාගේ සුදුසු නුසුදුසුකම් සහ කුශලතා ආදිය සලකා බලා
පාලන කටයුතු සඳහා තම නියෝජිතයන් තෝරා පත් කර ගනිති. මෙය ඉහත කී මහජන පාලනයේ ප්රධානතම
ආකාරයයි. මෙහි දී ජනතාව නියෝජිතයන් මගින් මහජන පාලනයට සම්බන්ධ වෙති.
තෝරා පත් කර ගනු ලැබූ නියෝජිතයෝ ඔවුනට ඡන්දය දුන් නොදුන්
සැම දෙනා වෙනුවෙන්ම පාලන කටයුතුවල නිරතවෙති. මහජන පාලනය යනු එක් පිරිසකගේ පාලනය
නොව සමස්ත ජනතාවගේම පාලනයයි. සැබෑ ප්රජාතන්ත්රවාදී පාලනයක් තුළ එය හුදෙක්
බහුතරයේ යහපත පමණක් උදෙසා සිදු කරන්නා වූ පාලනයක් නොවේ. ජන සමාජය තුළ නොයෙක්
ආකාරයේ බෙදීම් පවත්නා විට ඒ ගැන නිසි සැලකිල්ල යොමු නොකරමින් යම් ජන කොටස්වල යහපත
නොතකා හරිමින් එක්තරා ජන කොටසක විශ්වාසය සහ සහයෝගය පමණක් අරමුණු කර ගෙන පාලන කටයුතු
පවත්වා ගෙන ගියහොත් එහි පවතින්නේ ප්රජාතන්ත්රවාදය නොවේ.
1994ට පෙර වසර පනහක පමණ කාලයක් දකුණුඅප්රිකාවේ පැවති
වර්ණ භේදවාදී පාලනය මේ සඳහා කදිම නිදසුනකි. එහි දී, කළු ජාතික ජන කොටස් අතිශයින්
පීඩනයට පත් කරන්නා වූ නීති ක්රියාත්මක කෙරුණි. සුදු ජාතිකයන් පදිංචි ප්රදේශවලින්
බැහැරව ජීවත් වීමට ඔවුනට බල කෙරුණි. සුදු සහ කළු ජාතිකයන් අතර විවාහ තහනම් කෙරුණි.
ඔවුන් අතර සමාජීය එකමුතුවක් ඇති විය හැකි අවස්ථා අහෝසි කෙරුණි. මෙ සියල්ල කෙරුණේ
නීතිමය රාමුවක් තුළය. එහෙත් එකී පාලනය ප්රජාතන්ත්රවාදී නොවුණේ එය කළු ජාතීන්ට
අගතිදායක එකක් වූ නිසාය.සමාජයේ යම් කොටසකගේ අයිතිවාසිකම් අහිමි කරනු ලබන ඔවුනට
වෙනස්කම් කරනු ලබන පාලනයක් (පාලකයන් නීත්යානුකූල මැතිවරණයකින් පත් වී තිබුන ද)
කිසි ලෙසකින් වත් ප්රජාතන්ත්රවාදී වන්නක් නොවේ.
බහුතර කැමැත්ත මත පත් වූ පමණින් බහුතර නියෝජිතයන්ගේ
එකඟත්වය අනුව ක්රියාත්මක වූ පමණින් එය ප්රජාතන්ත්රවාදී පාලනයක් යැයි කිව
නොහැකිය. එය සුළුතර ජන කොටස්වලට අගතිදායක ලෙසින් ක්රියාත්මක වන්නේ නම් එහි
පවතින්නේ බහුතරයේ පීඩාකාරී පාලන තන්ත්රයත් නැතහොත් බහුතරයේ ප්රජා පීඩක
පාලනයකි.ප්රජාතන්ත්රවාදී පාලනයක් කිසි විටෙක සුළුතරයට අගතියක් ගෙන දෙන්නා වූ
පාලනයක් නොවන්නේය. තීරණ ගැනීමේ ක්රියාවලියේ දී පාලක පක්ෂය
සුළුතරය ගැන කෙතෙක් දුරට නොසිතන්නේ ද නොතකන්නේ ද එතෙක් දුරට එම පාලනය ප්රජාතන්ත්ර
විරෝධී වෙයි.
ජන සමාජය තුළ විවිධාකාරයේ බෙදීම් ඇති විට දී මෙම තත්වය
ගැන විශේෂිත අවදානයක් යොමු කළ යුත්තේ එසේ නොවුණ හොත් සුළුතරයේ ප්රතිචාරය ප්රජාතත්ත්ර
විරෝධී එකක් දක්වා ව්යාප්ත වීමේ අනතුරක් පවත්නා බැවිනි. පාලක පක්ෂයට සුළුතරය ගැන
සිතීමට පෙළඹ වීමේ අතිශයින් සාර්ථක ක්රමයක් වනුයේ සුළුතරයේ නිල නියෝජනය පුළුල්
කිරීමයි. මෙය විවිධාකාරයෙන් කල හැක්කකි. සන්ධීය ක්රමය වැනි බලය බෙදා හැරීමේ ක්රම,
බහු මන්ත්රී ආසන පිහිටු වීම, සුළුතරය සඳහා පත් කල මන්ත්රී ධුර ලබා දීම, උත්තර
මන්ත්රී මණ්ඩලයක් පිහිටු වීම මගින් සුළු ජන කොටස්වලට වැඩි නියෝජනයක් ලබා දීම මේ
සඳහා යොදා ගෙන ඇත. කෙසේ වෙතත්, අවසන් වශයෙන්මෙම ප්රශ්නයට විසඳුමක් ඇත්තේ සුළුතරයට
ගරු කරන බහුතරයක් ඇති සංස්කෘතියක් තුළ පමණි.
ප්රසන්න ද සොයිසා..
0 comments:
Post a Comment