සර්වජන ඡන්ද
ක්රමය මේ වනවිට ලොව පුරා ව්යාප්ත වී අවසන්. තමන්ගේ පාලකයන් ඉන් බැහැර ක්රමයකින්
තෝරා ගැනෙන රටවල් ලොව ඇත්තේ අල්පයක්.
එහෙත් ඔබ
දන්නවාද ප්රජාතන්ත්රවාදී ක්රමයට සිය පාලකයන් තෝරා පත් කර ගැනීම මුලින් ම ඇරඹුවේ
සමූපකාර ව්යාපාරය විසින් බව ?
1844
දෙසැම්බර් 21 දින ලොව ප්රථම සමූපකාර සමිතිය නම් වෙළෙද ආයතනය බිහි වූයේ වෙනත් ව්යාපාරවලට
වඩා වෙනස් ආකාරයටයි. අඩු ආදායම්ලාභි පුද්ගලයින් 28 දෙනකු එක්ව සමාන කොටස් යොදා
අරඹන ලද ඒ ව්යාපාරය නම් කෙරුනේ The Rochdale
Society of Equitable Pioneesයනුවෙන්. ව්යාපාරය
ඇරඹු අය රොච්ඩේල් පුරෝගාමීන් යනුවෙන් හැඳින්වෙනවා.
රොච්ඩේල්
පුරෝගාමීන් සිය සමිතියට එකල ව්යවහාරයෙන් ඔවුන් දන්නා ප්රමාණයෙන් ව්යවස්ථාවක්
නිර්මාණය කළා. ඒවා රොච්ඩේල් මූලධර්ම ලෙස හැඳින්වෙනවා.
ඔවුන්ගේ
මූලධර්ම සංඛ්යාව අටක්. සාමාජිකත්වයට ඇතුළත් කැර ගැනීම, පාලනය සහ ව්යාපාරික
කටයුතු මෙහෙයවීම මේ මූලධර්ම අටේ සංක්ෂිප්ත වශයෙන් දැක්වෙනවා.
මෙයින් පළමුවැන්න
”ප්රජාතන්ත්රවාදී
පාලනය” වන අතර
දෙවැන්න ”විවෘත
සාමාජිකත්වය” ලෙස සඳහන්.
මේ වන විට ප්රජාතන්ත්රවාදය
යනු නිශ්චිත අර්ථ නිර්ණයක් නැති සංකල්පයක්. එහෙත් රොච්ඩේල් පුරෝගාමීන් එය තමන්ගේ
ව්යවස්ථාවට නොඑසේ නම් වර්තමාන භාවිතයේ ආකාරයට කියනවා නම් අභිමතාර්ථවලට ඇතුළත්
කළා.
සාමාජිකත්වය
විවෘතයි. ස්ත්රී - පුරුෂ භාවය, කුලය, ධනය, බලය සාමාජිකත්වය දීමේ දී සලකා බැලුවේ
නෑ. කොටස් කොපමණ මිල දී ගෙන තිබුණත් නිලධාරීන් තෝරා ගැනීමේ දී එක් පුද්ගලයකුයට හිමි වන්නේ එක් ඡන්දයක් පමණයි.
එය තමා නූතන
ප්රජාතන්ත්රවාදයේ ඇරඹුම. පසුව ලොව පුරා සංවර්ධනය වෙමින් පැතිරුණේ සමූපකාර සමිති
සිය පාලකයින් තොරා පත් කර ගැනීමට එදා උපයෝගී කරගත් ඒ පිළිවෙතයි.
එස්. නන්දලාල්
0 comments:
Post a Comment